Major Speeches  
     

Back to Major Speeches

President Litokwa Tomeing's Inaugural Address (Marshallese)

January 18, 2008
Mr. Speaker,
Rein Iuan Nitijela,
Iroij ro ad,
armij in Majol


Ij likit imaan nebar im kamolol Anij jemed ilan kin ejmour im kin onake eo An non kijwoj im Republic in an Marshall Islands.

Ao naan in kamolol non Iroij im Leroij ro, ri-kaki ro jemed ilo kabun ko, ro ilo business ko, ro ilo droulul ko an Kien im Private jimor, im kajojo armij in Majol, kin ijo kunami non kotak im iuun maanlok Marshall Islands.

Bareinwot, ao naan in kamolol former President Kessai Note im administration eo an, kin kijejeto im jerbal in tel ko an non bok maantak lal in ad non jonan in emoj ad tobare rainin.

Kin buru etta, mejatoto in kamolol im jela nae dron, ij kio kojelaik Nitijela in, Iroij im Leroij ro, im armij in Majol ke emoj an ejaak im jutak Kien eo adwoj ekaal.

Mr. Speaker, errein ej etan ro renaj jerbal non armij in Majol ilo Cabinet eo:

• -Honorable Christopher Loeak----Minister in Assistance non President eo
• -Honorable Tony deBrum----Minister eo an Foreing Affairs
• -Honorable Jack Ading------Minister eo an Finance
• -Honorable Nidel Lorak-----Minister eo an Jelalokjen
• -Honorable Amenta Matthew-----Minister eo an Ejmour
• -Honorable David Kramer---------Minister eo an Justice
• -Honorable Dennis Momotaro---------Minister eo an Transportation im Communication
• -Honorable Fredrick Muller----Minister eo an Resources im Development
• -Honorable Kejjo Bien-------Minister eo an Public Works im
• -Honorable Norman Matthew------Minister eo an Internal Affairs

Ij kamolol kora in jined im loma-rein motta ilo aer erra im kobatok ippa bwe kimjean en mije dron im ineek eddo in im jerbal non armij in Majol.

Kio ke ededelok karok koban Kien in ad, jen emakit maanlok ibben dron, einwot juon armij im juon lal, non bukot jeramon non kij im ebeben ko ad tokelik.

Rainin ij kajitok bwe kij armij in Majol jen koba ibben dron, jab non celebrate im monono kinke e-anjo juon political party jen eo juon, ak jooj ej ibben dron non kamolol bwe kien eo an armij in Majol (democracy) ej mour im kajoorlok wot. Ilo mol, Republic in ad ej e eo im ej anjo.

Aet, ij watok wewein in bwe ej juon anjo non armij in Majol bwe jooj ej mour wot ibben dron ilo ainemon.

Ekelel eo kab wewein kar keblake ekar boktok elap lokatip im inebata non elon armij in Majol. Ijoke, elap unin bwe jen kamolol kinke elane ear jab MANIT-IN-AD eo ej lukoj im kobaik kij ibben dron, inem ejelok ao bere ke enaj kar lap kiojaljal im wewein ko rekaburomojmoj remaron kar walok ilo Marshall in einwot aer walok ilo lol ko jet elane ej jorren ekelel ko ie.

Kajitok eo in: elane jej jab tiljek im mol ilo ad jerbal non kij make, won eo jenaj likit ad kejatdrikdrik ion? Ta, jenaj bar boktok dri-likin ro non komane ekelel kein ad ke?

Ij tomak emenin aikuij bwe Nitijela en kakmanmanlok kakien eo kin ekelel. Kotobar eo ej bwe en bidodolok im emonlok non armij in Majol ilo jimwe im jejet in Kien.

Mr. Speaker, Kien in ad rainin in ej jutak biin ilo kotobar eo non kokomanmanlok im kakajoorlok juon ian joor-lep ko ilo Jemen Ei eo ad: maron im jimwe eo an armij non kelet ri-kwelok ro aer.

Menin Kotobar Ko (Issues)

Lal in ad, ilo tore in, e-jelmae elon aban im melijon ko.

Ibwilijin jerbal ko relon rejujaltok imad, emenin aikuij bwe Nitijela en emakit non kabidodoiklok, jonan wot ad maron, mour non armij rein ad. Bwe ilo emol, armij rein ad rej bed im mour ilo aban rainin.

• Wonen mona, mweik, jarom, dren, im mour emoj an laplok.
• Elon wot ian ri-jerbal ro ad ilo kien im ilo company ko ejabwe woneir non kake aikuij ko an bamle ko aer
• Payroll ne ad elap an tar jen jonan
• Jenaj aikuij kadriklok expenses ko an Kien in ad
• Jenaj aikuij jino ipped mokta ilo Nitijela in im etale woner im allowance kein ad.
• Jenaj aikuij kadriklok travel
• Jej aikuij kakajoorlok im kokomanmanlok jelalokjen
• Rainin elon ri-jikuul rej driwojlok im bojak non jerbal ak ejabwe jikin jerbal non er
• Jerbal in kau im lale ri-naninmij ro ad ej aikuij emonlok
• Baluun ko waad rejab ekeke im e-aban lok mour im jerbal ko jet
• Armij ro ad rej ko jen ailin ko ilikin non bukot ial in jeramon ko ion Majuro, Ebeye, America, im ijoko jet
• Mottan wot 8 yio ikijien melim eo non kojerbal Kwajalein, ak ejjanin wor LUA kaal
• Juukjuuk in bed ko ilo Kwajalein rej jelmae elon aban rainin
• 2 dre yio in an ejelok kolla jen Tribunal eo
• Jerbal in kaljeklok ilo ad komane service ko ad non armij rein ad ej aikuij in jako
• Aikuij in kajoorlok private sector eo bwe en emourur lok economy in ad

Mr. Speaker, erkein ej jet ian melijon ko re-idin im jej jelmae rainin. Kien in ad ej aikuij jiban jen kabun ko ad, business ko ad, droulul ko an Kien im private jimor, im elaptata jiban ko jen aolep armij in Majol non ad maron tobar mejen kajik kein.

Manit Eo

Mantin Majol ej ijo im jej bok ad kajur jene. Ej korok eo ej lukwoj kijwoj ippen dron jen etto. Ej ja korok in wot enaj drebij kijwoj ibben dron ilo ial in ad maanlok.

Mantin Majol ear kien e mour kein ad iumin buki yio ko remotlok im enaj bar kejbarok kij iumin ebeben kone relon rej bedo tok.

Manit in ad ej aikuij alikar ilo mour im makitkit ko ad. Enaj men in jerata non kij elane manit in ad ejjab walok ilo mour kein ad, ak ej walok wot ilo naan ko ad. Jooj aolep melele bwe jerbal ellaj lok jen naan ko ad.

Emol, jen ien non ien emaron wor likjab ko ilo an Iroij ro, Alap ro, im ri-jerbal ro emakitkit im komane jerbal ko aer, einwot ke kij armij jej koman bwod. Butab ijab tomak ke jen jolok im kajej tokjen manit kein ad kin likjap kein.

Mr. Speaker, jej aikuij jojo kejbarok bwe jen jab einwot armij ro jet im rekar kawaan manit ko aer im rainin rej mour ilo jerata, ilo an ejelok kilaer, ilo lal ko aer make.

Manit Eo Ad ej letok in Anij. Ej menin jolet jen ro imaan lok. Ej to ene eo ad ilo mejen lal in. Ej anchor eo ad non mejatoto, lojet im bwidej kein ad. Ej ookar in jowi, bwij, im nukun ko ad.

ARMIJ

Mr. Speaker, Kien in ej tomak im jutak ibben ARMIJ ro. Kien in enaj jerbal non armij ro ilo ejelok kalijeklok. Aolep kakien, policy, im mejen kajik ko ad, naj juon wot aer kotobar: non kakmanmanlok mour im kojeien armij rein ad.

Menin ejimwe im jejet einwot ke armij rej menin jeramon eo ad eauroktata. Kin menin ij kalimur bwe Kien in enaj komaat an maron non armij rein an. Tomak eo ao in ke ARMIJ RO MOKTA ILO JIMWE.

Mr. Speaker, jenaj wonmanlok kin jerbal in ekkal im kokaal mon jikuul im takto, im moko jet mon Kien. Jenaj kokmanman ial ko im jerbal ko ad jet. Ijoke, enaj menin kaburomojmoj elane emon im erabulbul mokein mod, meoeo ial ko, emon jikin kenono ko, ak jarleb-ju in armij ro ad rej mour ilo intan im jerata.

Ikonan lelok kile im kamolol lal ko jerad im droulul ko mottad ibelakin lal in. Jej kamolol lal eo jerad, ekajoor im lap, America, im konan kwalok ke jebojak in jerbal ibben non kakajoorlok im kokmanmanlok jemejera in ad.

Bareinwot kamolol Kien eo an Republic of China (Taiwan), Kien eo an Japan, Kien eo an South Korea, im ko an Australia im New Zealand, ekoba European Union, im lal ko jerad im mottad ilo wod in bwil kein kin jiban ko aer. Jej reimanlok non ad jerbal ibben lal im droulul kein non kakjoorlok jemjera ko ad ippair.

Mr. Speaker, ij kajitok ibben Nitijela in, Iroij im Leroij rein ad, business ko ad, kabun ko, droulul ko aolep, kab armij in Majol bwe jooj en emakit im jerbal ibben dron non:

• -kokmanmanlok mour
• -kakjoorlok jelalokjen
• -kakajoorlok ejmour
• -kakjoorlok business ko
• -etale Payroll ne ad
• -kadriklok expenses ko an Kien in ad
• -kadriklok travel
• -kalon-lok jerbal non armij ro ad
• -bar kemour baluun ko waad. Jej lelok adwoj jimor kamolol elap non Kien eo an Taiwan kin kalimur eo aer non jiban kij kemour Air Marshall Islands
• -kalaplok ial in jeramon non ailin ko ilikin
• -jerbal ibben armij in Kwajalein im America non juon LUA kaal
• -lelok elaplok jiban non jukjuk in bed eo ion Ebeye
• -kemour kolla ko an Tribunal eo
• -jolok jerbal in kaljeklok ilo Kien in ad

Juon ao naan in kile ejenolok non Iroij im Leroij ro, Alap ro, im Armij in Kwajalein kin kir eo aurok non koba lok ioon ailin eo juon ad. Ij bok ien im lelok ao kamolol non ri-tel ro an Kwajalein im jukjuk in bed eo ioon Ebeye kin wewein kariwene eo aibojwoj im lap.

Ilo ad wonmanlok wot, ij bar kajitok ibben kajojo armij in Majol otemjej bwe jen ibben dron im kajitok ibben Anij Jemed Ilan bwe en lutak tiriamo eo An iood im Republic in ad.

Bwe mol, ejelok jikin einwot Marshall Islands, ejelok armij einwot ri-Majol, ejelok kajin einwot kajin Majol, im ejelok Manit einwot manit in ad.

Bar juon alen Anij en kojeramon lal in ad. Kom kanoij in emol.

 

Back to Major Speeches


 
 
 
 
Copyright 2006. All rights reserved. Office of the President, Republic of the Marshall Islands.